Чакшуша-упанишада

Материал из ШайваВики

Чакшуша-упанишада (санскр. चाक्शुष उपनिषद्, cākśuṣa upaniṣad IAST) или Нетра-упанишада (санскр. नेत्र उपनिषद्, netra upaniṣad IAST) — одна из малых упанишад, не входящая в канон Муктика. Имеет исключительно ритуальную — эта упанишада должна ежедневно читаться ранним утром, лицом к восходящему Солнцу, 12 раз для почитания двенадцати Адитьев или форм Сурьи. В процессе чтения преподносится некоторое количество воды в медном, серебряном или стеклянном сосуде. По завершения двенадцатикратного чтения и предложения этой водой надо смочить глаза; остальное выпить.

Упанишада так же может читаться в процессе Сурья-пуджи.

Чакшуша-упанишада

॥ चाक्शुषोपनिषत् ॥
.. cākśuṣopaniṣat ..

अस्याश्वक्शुषी विद्यायाः अहिर्बुध्न्य ऋषिः ।
asyāśvakśuṣī vidyāyāḥ ahirbudhnya ṛṣiḥ .
गायत्री छंदः ।
gāyatrī chaṁdaḥ .
सूर्योदेवता ।
sūryodevatā .
चक्शूरोगनिवृत्तये विनियोगः ।
cakśūroganivṛttaye viniyogaḥ .

ॐ चक्शुः चक्शुः चक्शुः तेजस्थिरोभव ।
oṁ cakśuḥ cakśuḥ cakśuḥ tejasthirobhava .
मां पाहि पाहि ।
māṁ pāhi pāhi .
त्वरितम् चक्शूरोगान् शमय शमय ।
tvaritam cakśūrogān śamaya śamaya .
ममाजातरूपं तेजो दर्शय दर्शय ।
mamājātarūpaṁ tejo darśaya darśaya .
यथाहमंधोनस्यां तथा कल्पय कल्पय ।
yathāhamaṁdhonasyāṁ tathā kalpaya kalpaya .
कल्याण कुरु कुरु ।
kalyāṇa kuru kuru .
यानि मम पूर्वजन्मोपार्जितानि चक्शुः प्रतिरोधक दुष्कृतानि सर्वाणि निर्मूलय निर्मूलय ।
yāni mama pūrvajanmopārjitāni cakśuḥ pratirodhaka duṣkṛtāni sarvāṇi nirmūlaya nirmūlaya .
ॐ नमश्चक्शुस्तेजोदात्रे दिव्याय भास्कराय ।
oṁ namaścakśustejodātre divyāya bhāskarāya .
ॐ नमः कल्याणकराय अमृताय ।
oṁ namaḥ kalyāṇakarāya amṛtāya .
ॐ नमः सूर्याय ।
oṁ namaḥ sūryāya .
ॐ नमो भगवते सूर्याय अक्शितेजसे नमः ।
oṁ namo bhagavate sūryāya akśitejase namaḥ .
खेचराय नमः ।
khecarāya namaḥ .
महते नमः ।
mahate namaḥ .
रजसे नमः ।
rajase namaḥ .
तमसे नमः ।
tamase namaḥ .
असतो मा सद्गमय ।
asato mā sad̮gamaya .
तमसो मा ज्योतिर्गमय ।
tamaso mā jyotirgamaya .
मृत्योर्मा अमृतं गमय ।
mṛtyormā amṛtaṁ gamaya .
उष्णो भगवान्छुचिरूपः ।
uṣṇo bhagavānchucirūpaḥ .
हंसो भगवान् शुचिप्रतिरूपः ।
haṁso bhagavān śucipratirūpaḥ .
य इमां चाक्शुष्मतीं विद्यां ब्राह्मणो नित्यमधीयते न तस्य अक्शिरोगो भवति ।
ya imāṁ cākśuṣmatīṁ vidyāṁ brāhmaṇo nityamadhīyate na tasya akśirogo bhavati .
न तस्य कुले अंधो भवति ।
na tasya kule aṁdho bhavati .
न तस्य कुले अंधो भवति ।
na tasya kule aṁdho bhavati .
अष्टौ ब्राह्मणान् ग्राहयित्वा विद्यासिद्धिर्भवति ।
aṣṭau brāhmaṇān grāhayitvā vidyāsiddhirbhavati .
विश्वरूपं घृणिनं जातवेदसं हिरण्मयं पुरुषं ज्योतीरूपं तपंतं सहस्ररश्मिः शतधावर्तमानः पुरःप्रजानामुदयत्येष सूर्यः ।
viśvarūpaṁ ghṛṇinaṁ jātavedasaṁ hiraṇmayaṁ puruṣaṁ jyotīrūpaṁ tapaṁtaṁ sahasraraśmiḥ śatadhāvartamānaḥ puraḥprajānāmudayatyeṣa sūryaḥ .
ॐ नमो भगवते आदित्याय ।
oṁ namo bhagavate ādityāya .

Дополнение

По завершению читается следующий фрагмент из Сурья-сукты из Риг-веды (10.158.3-5)[1]:

« चक्शुर्नो देवः सविता चक्शुर्न उत पर्वतः । चक्शुर्धाता दधातु नः ।
चक्शुर्नो धेहि चक्शुषे चक्शुर्विख्ये तनूच्यः । संचेदं विच पश्येम ।
सुसंदृशंत्वा वयं प्रति पश्येम सूर्य । विपश्येम नृचक्शसः ॥
»
« cakśurno devaḥ savitā cakśurna uta parvataḥ . cakśurdhātā dadhātu naḥ .
cakśurno dhehi cakśuṣe cakśurvikhye tanūcyaḥ . saṁcedaṁ vica paśyema .
susaṁdṛśaṁtvā vayaṁ prati paśyema sūrya . vipaśyema nṛcakśasaḥ ..
»
« Способность видеть (пусть даст) нам бог Савитар, способность видеть нам также Парвата,
Способность видеть Дхатар пусть даст нам!
Дай нашему глазу способность видеть, способность видеть, чтобы мы различали для себя!
Мы хотим глядеть на этот (мир) и разглядывать его!
Тебе, столь приятному на вид, мы хотим смотреть в лицо, о Сурья,
Мы хотим рассматривать, глядя на мужей.
»

Видео с YouTube

<videoflash>IyC5W8uuMRI</videoflash>

Авторское право

® Данная статья была написана специально для проекта «Вики.Шайвам.орг» и её размещение на иных ресурсах без ссылки сюда является нарушением авторских прав владельцев проекта «Вики.Шайвам.орг».

Примечания

  1. Перевод с санскрита: Т. Я. Елизаренковой